VĂN BẰNG TẠI CHỨC CÓ GIÁ TRỊ KHÔNG?

UBND Thành phố Đà Nẵng vừa ra quyết định sinh viên tốt nghiệp với văn bằng Đại học tại chức sẽ không được thu nhận làm việc trong các cơ quan chính quyền.

Đà Nẵng nói không với văn bằng tại chức

Thành phố Đà Nẵng có lẽ là nơi có những quyết định táo bạo nhất về công tác tuyển sinh và phân bổ nhân sự trong guồng máy chính phủ. Cách đây không lâu, Đà Nẵng và Hà Nội là hai nơi đầu tiên quyết định tuyển dụng giáo viên theo phương thức thi tuyển. Trước đó phương thức xét tuyển vẫn được Bộ Giáo Dục và Đào tạo tiến hành, và theo cơ chế này tiêu chí được xét vẫn căn cứ trên văn bằng là chính. Kế đó là những họat động khác bất thành văn mà người hiểu chuyện vẫn cho rằng nếu không hối lộ thì khó mà trúng tuyển vào các chức vụ béo bở này.

Đà Nẵng đã chọn Hiệu trưởng qua thi tuyển năng lực rồi sau đó kiểm tra lại bằng cách phỏng vấn cùng những xem xét khác qua một ủy ban đựơc tuyền chọn ra từ nhiều thành phần xã hội và cơ quan trách nhiệm.

Việc làm này sau đó được đánh giá cao bởi tính công bằng và bộ lọc khá kín kẽ của nó. Người hiệu trưởng thắng cuộc an tâm làm bổn phận của mình và không cảm thấy tự ti như những hiệu trưởng đi tắt khác. Phụ huynh học sinh tin tưởng và quan trọng nhất được các giáo viên dưới quyền kính trọng và từ đó một tương quan tốt với nhau nảy sinh khiến việc giảng dạy trở nên hứng khởi hơn.
Từ những thành quả của bước đầu này, Đà Nẵng vừa ra thêm một quyết định nữa cũng liên quan đến giáo dục, đó là quy định không thu nhận sinh viên tốt nghiệp đại học tại chức vào làm việc trong cơ quan nhà nước.
Khác với lần thi tuyển hiệu trưởng, đa số dư luận đều đồng tình với UBND thành phố Đà Nẵng, lần này dư luận xôn xao và có nhiều phản hồi hơn. Con số người đồng tình và chống đối quyết định này ngang ngửa với nhau, trước hết  số người đồng tình cho rằng quyết định này là hợp lý và Đà Nẵng là nơi tiên phong phủ nhận

Một lớp học ở Đại Học Văn Hóa, Hà Nội
Một lớp học ở Đại Học Văn Hóa, Hà Nội.

cách học và dạy không vì chất lượng mà do tính cách đối phó, phải lấy bằng cấp bằng bất cứ giá nào. Quan trọng hơn hết quyết định này triệt tiêu mọi cố gắng chạy bằng cấp để tìm việc làm.

Thực tế văn bằng đại học tại chức giá trị ra sao? Giáo Sư Phạm Phụ, từng giảng dạy nhiều năm tại ĐHQG-TPHCM cho biết kinh nghiệm của ông về vần đề này:
“Tình trạng đào tạo tại chức vừa qua, về phía nhà nước quản lý đã buông lỏng trong chỉ đạo đào tạo công chức đại học tại chức. Những buông lỏng đó là rất nhiều em sinh viên phổ thông không đủ đỉểm vào chính quy thì vào tại chức, nhưng thật ra có chức đâu mà tại? Những em đó thực tế là chuyển cấp học ở cấp thấp hơn mà thôi chứ không phải tại chức gì cả.”
Đối với nhà văn Nguyên Ngọc đương kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị trường Đại học tư thục Phan Chu Trinh cho biết ý kiến của ông
“Đào tạo tại chức ở Việt Nam lôi thôi lắm. Rất nhiều người đi học tại chức chỉ để kiếm cái bằng thôi cho nên quyết định đó họ muốn tuyển lựa người có thực chất theo tôi thì được. Cái lý của họ có cái đúng về chỗ đó.”

Mặc dù thực trạng chất lượng của mảnh bằng đại học tại chức ai cũng nhận thấy là quá rõ ràng như vậy, nhưng theo nhiều người thì quyết định này sẽ phá hủy những người cố vượt số phận bằng mọi cách, kể cả phải theo học những lớp tại chức để nâng cao kiến thức của mình nhằm phục vụ cho nghề nghiệp. Không cho những sinh viên tốt nghiệp tại chức làm việc trong guồng máy nhà nước là hình thức tước đi quyền học tập và cơ hội thăng tiến của những người nghèo không có cơ hội học đại học chính quy.
Giáo sư Phạm Phụ đồng tình với những nhận xét này, ông nói:
“Thành phố Đà Nẵng quyết đinh như vậy tôi thấy không nên. Dù sao thì mình phải tính cụ thể cho từng người. Lấy người không học tại chức là không đúng. Khả năng interview tuyển người của anh là anh không tự tin vào khả năng đấy của anh. Lầy cớ họ học tại chức để không nhận họ là không đúng.

Và lại theo tôi việc học tại chức là xu thế chung của thế giới để đảm bảo cái mà người ta gọi là học tập suốt đời. Căn bản là phải tính đầu ra, khi họ ra trường thì như thế nào và anh kiểm tra khả năng ra trường của họ.”

Nguyên nhân – Trách nhiệm

Người ta còn nhớ bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Thiện Nhân trong một lần đăng đàn trả lời quốc hội chất vấn về

Sinh viên trường đại học RMIT ở Sài Gòn. Ảnh minh họa, AFP
Sinh viên trường đại học RMIT ở Sài Gòn. Ảnh minh họa, AFP

vấn đề đại học tại chức, ông Nhân nói rằng nếu ngưng lại chương trình này là đập bể nồi cơm của nhiều trường đại học.

Việc xác nhận đại học tại chức là nồi cơm của các trường đại học do một người đầu ngành tuyên bố đã đánh động dư luận theo dõi kỷ hơn việc dạy và học của các nhà trường đã nhận ngân sách của nhà nước để đào tạo qua quýt và khó thể theo đúng những yêu cầu của một trường đại học chính quy.

Vì chăm chút cho nồi cơm của mình nên công tác giảng dạy chỉ là phụ, hơn nữa chỉ tập trung những học sinh không đủ ngăn lực thi tuyển. Bên cạnh đó một số lớn cán bộ, công nhân viên chưa từng qua đào tạo nào lại sách cặp vào ngồi chung với những sinh viên khác khiến không khí học tập càng thêm chênh lệch. Người ta tự hỏi không biết cách học này sẽ giúp cho người theo học thu nhận những gì từ nhà trường?

Giáo sư Phạm Phụ cho biết kinh nghiệm của ông về việc này:

“Nhiều chương trình liên kết của trường đại học với một cơ sở dạy nghề ở một tỉnh nào đấy rồi mở ra gọi là tại chức. Các thầy giáo ở trung tâm đến dạy vội dạy vàng, thậm chí đi xe đò hay bay máy bay xuống dạy một môn, liên tục trong một tuần lễ cho nó xong 45 tiết gọi là có rồi bay về. Chất lượng tại chức trước hết là thấp. Nhìn chung bình quân mà nói thì nó thấp hơn chính quy là điều rõ ràng và đó là nguyên nhân để thành phố Đà Nẵng họ ra thông tin như vậy.”

Trước quyết định từ chối sinh viên tốt nghiệp tại chức tìm việc làm trong cơ quan chính phủ của thành phố Đà Nẵng thì câu hỏi quan trọng được đặt ra ở đây, liệu có phạm luật khi đưa ra quyết định này hay không?

Trên tờ Tuổi Trẻ, ông Đặng Công Ngữ, giám đốc Sở Nội vụ TP Đà Nẵng, cho rằng mục đích của việc không chấp nhận sinh viên tại chức vào làm việc cho cơ quan nhà nước là hướng tới nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ và đáp ứng nhu cầu phát triển địa phương.

Ông Ngữ khẳng định quyết định này là hoàn toàn phù hợp với nhu cầu thực tế về nguồn cán bộ hiện nay của TP. và quan trọng hơn hết ông cho rằng quyết định trên không vi phạm về luật theo các quy định hiện hành.

Nếu TP Đà Nẵng không phạm luật, vậy Bộ Giáo Dục và đào tạo có phải là nơi mà nhà nước cần truy cứu trách nhiệm hay không? Nhà văn Nguyên Ngọc nhận xét:
“Theo tôi cái gốc là quản lý giáo dục ở Việt Nam quá lôi thôi nên hệ thống đào tạo tại chức nó không thực chất. Phần lớn học và dạy qua quýt để có mảnh bằng. Ngoài hiện tượng này còn biết bao nhiêu hiện tượng

Một lớp học tại chức
Một lớp học tại chức. Source Đại học Quốc gia Hà Nội

khác nữa. Tại vì họ biết việc đào tạo tại chức rất lôi thôi cho nên họ không thể nhận vào trong đội ngũ cán bộ của họ.
Bộ giáo dục có cho phép họ hay không thì tôi nghĩ Bộ Giáo dục không có quyền gì cho phép nhận hay không nhận. Theo tôi, nói cho cùng ra thì việc này lỗi là lỗi của Bộ Giáo Dục vì anh tổ chức một hệ thống đào tạo mà không có gì đảm bảo về chất lượng cả, cho nên các nơi mà họ không nhận thì họ có cái lý của họ chứ. Họ không nhận những người họ không tin.”

Trách nhiệm chính của Bộ Giáo dục và Đào Tạo là mỗi năm nhận một số ngân sách rất lớn để đào tạo sinh viên nhưng khi những sinh viên này ra trường thì lại không được phép thu nhận, mà cơ quan không thu nhận lại là một cơ quan nhà nước khác.
Tiền thuế của người dân không thể dùng để nuôi một bộ phận quá lớn người học và dạy tại chức để sau đó không sinh viên nào sử dụng thứ sản phẩm quá kém này để chứng minh với người tuyển dụng được. Qua quyết định của thành phố Đà Nẵng, chính sách đắp vá trong chương trình đại học tại chức nay đã lộ ra mọi khuyết điểm và Bộ Giáo dục cần phải có câu trả lời thỏa đáng cho sự thật này.

Mặc Lâm
Theo RFA

 

Sinh viên tại chức sẽ về đâu nếu nhà nước không nhận họ?

Vừa rồi trong kỳ họp HĐND, Sở Nội vụ của thành phố Đà Nẵng có tờ trình về biên chế tuyển công chức mới. Theo đó, từ năm 2011 thành phố này sẽ không tuyển những sinh viên tốt nghiệp tại chức vào làm tại các cơ quan nhà nước.

Tuy các thành phố khác chưa nói đến quy chế này, nhưng văn bản này đã gây ra nhiều ý kiến phản ánh. Số phận những sinh viên học hệ tại chức sẽ đi về đâu nếu họ không được làm việc cho nhà nước?

Giá trị văn bằng tại chức: tùy người đối diện?

Đào tạo tại chức là một dạng đào tạo cho những đối tượng không có điều kiện vào đại học vì không đủ điểm vào trường chính quy hay vì muốn nâng cao nghiệp vụ trong thời gian đi làm việc. Các lớp hệ tại chức thường diễn ra vào buổi tối. Vì đặc điểm này, đối với các cơ quan nhà nước, hệ tại chức như một “cứu cánh” để tiến thân.

Nếu các cơ quan nhà nước không nhận sinh viên tốt nghiệp tại chức vào làm việc thì chắc chắn các công ty tư nhân sẽ là giải pháp. Việc hạn chế môi trường làm việc này cũng làm những sinh viên tốt nghiệp theo hệ tại chức không khỏi lo lắng.

Chị B.Q.P.Nga, tốt nghiệp tại chức ngành Du Lịch, cho biết mình cũng có chút lo lắng nếu các cơ quan nhà nước không nhận sinh viên có văn bằng tại chức. Chị giải thích như sau:

“Nó chỉ là bằng tại chức thôi chứ không phải chính quy, nếu nhiều công ty mình xin vô thì có thể có sự phân biệt. Nếu so sánh hai bằng đó thì nó sẽ nhận bằng chính quy nhiều hơn”.

Khác với Chị Nga, N.T.T. Vy, một nhân viên kế toán, cho biết ý kiến của mình về vấn đề này như sau:

“Mình thấy rất bức xúc. Và mình thấy quan điểm như vậy là quá sai bởi vì không phải đào tạo tại chức là người ta không có

Sinh viên ôn bài tại một quán cà phê trong sân trường Đại học RMIT Sài Gòn. AFP PHOTO
Sinh viên ôn bài tại một quán cà phê trong sân trường Đại học RMIT Sài Gòn. AFP PHOTO

đủ kinh nghiệm làm việc đó, chẳng qua là một lý do nào đó người ta phải đi học tại chức”.

Vy cho biết mình đã có bằng Trung cấp Kế toán và sau một thời gian làm việc, Vy muốn nâng cao nghiệp vụ cũng như muốn thăng tiến trong sự nghiệp mà phải quay lại trường ĐH Kinh tế học hệ tại chức.

Có thể nói, sinh viên tìm tới hệ tại chức được phân làm 3 thành phần chính. Thứ nhất, thành phần không đủ khả năng vào đại học nhưng không muốn học trung cấp hay cao đẳng, họ tìm đến hệ tại chức để có tấm bằng đại học.

Thứ hai, cán bộ nhà nước muốn kiếm một tấm bằng để nâng cao vị trí hay hợp thức hóa vị trí của mình. Thứ ba, những người làm việc cho các công ty tư nhân muốn thăng tiến trong sự nghiệp nhưng không muốn bỏ công việc hiện tại, họ đành tìm đến những lớp học ban đêm của hệ tại chức.

Trong 3 thành phần sinh viên ấy, các sinh viên thuộc nhóm không đủ khả năng vào hệ chính quy sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất nếu họ không được nhận vào các cơ quan nhà nước. Điều này có nghĩa là cơ hội tìm việc của họ sẽ ít đi.

Tiếp chuyện với chúng tôi, chị Phương, hiện đang học tại chức trường Hoa Sen, từng làm nhiều năm cho nhà nước trước khi làm cho công ty tư  nhân, cho biết thực sự luật mới này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến mọi người bởi vì những người đã muốn làm cho nhà nước thì không cần phải “lo”, còn đã “lo” thì không ai muốn vào làm ở cơ quan nhà nước. Chị nói:

“Ở Việt Nam đã muốn làm cho nhà nước thì phải có “gốc” ( những người có người thân làm cho nhà nước). Sợ (không có việc) hay không chưa biết được”.

Giáo viên chính quy – Văn bằng tại chức

Ngoại trừ những người không vào được đại học vì không đủ năng lực, những người làm cho các công ty nhân với đầy đủ khả năng, thường tìm đến hệ tại chức vì muốn vừa nâng cao nghiệp vụ, vừa giữ công việc hiện tại của mình. Chị Vy nói thêm:

“Nói chung sức của người học tại chức với chính quy cũng ngang nhau khi đi học vô chuyên ngành. Nhiều lúc Vy thấy những nhiều học tại chức có chuyên ngành còn giỏi hơn những người học chính quy nữa”.

Điều này thoạt tiên nghe có vẻ nghịch lý khi nhiều người quen nhìn hệ tại chức như một cái phao rỗng, nhưng ở một mặt khác điều này cũng không có gì khó giải thích. Có sự phân biệt giữa hệ tại chức và hệ chính quy nhưng không hề có phân biệt giữa giáo viên chính quy hay giáo viên tại chức. Có nghĩa là các sinh viên hệ tại chức vẫn được đào tạo bài bản bởi các giáo viên chính quy. Chị Phương cho biết:

“Thật ra tại chức hay chính quy thì cũng giống  nhau thôi, chẳng qua là giáo viên luân chuyển hết trường này qua trường

Một lớp học tại chức. Source SGGP.org
Một lớp học tại chức. Source SGGP.org

khác. Ví dụ những trường thuộc ĐH Kinh tế thì đào tạo tại chức rất chất lượng vì có nhiều giáo viên có tiếng”.

Chính vì thấy mình không hề thua kém các sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy, sinh viên tại chức tìm cho mình những cơ hội khác ở các công ty trong nước và quốc tế đầy tự tin.
Là một người có trong tay 2 bằng cấp, một là cao đẳng chính quy và một là ĐH tại chức, chị Phương tự tin nói với chúng tôi:

“Khả năng kiếm tiền hay khả năng tư duy thì không liên quan đến chuyện bằng cấp hay đại học đâu. Tức là có những người học rất giỏi, lại siêng năng cần cù làm việc, nghiên cứu sách vở thường xuyên và đậu đại học hay thạc sĩ nhưng khả năng khả năng làm việc đôi khi lại không tốt. Thậm chí những người học tại chức đôi khi lại làm nhiều tiền hơn những người học công lập”.

Vấn đề không ở chỗ “chính quy” hay” tại chức” mà nằm ở khả năng giải quyết công việc. Những ai có năng lực làm việc chắc chắn không gặp trở ngại gì nếu các cánh cửa nhà nước không mở ra với họ vì họ có thể gõ các doanh nghiệp tư nhân khác khác.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không phải ai cũng có cơ hội được chứng minh năng lực của họ với người tuyển dụng. Nói cách khác, hồ sơ xin việc của những sinh viên tốt nghiệp tại chức có thể bị gạt ngay từ đầu trước khi họ được gọi phỏng vấn.

Đây là hậu quả của việc lơi lỏng trong công tác kiểm tra chất lượng đào tạo tại chức cảu Bộ Giáo Dục và Đào tạo

Và cuối cùng thì dư luận đã chứng kiến những tác hại từ sự lơi lỏng này đối với những sinh viên không may mắn như thế nào.

Quỳnh Chi
Theo RFA

About these ads

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

  • Nếu chúng ta không làm thì ai sẽ làm thay cho chúng ta?

  • Nếu chúng ta không làm bây giờ thì đến khi nào?

  • Liên lạc Ban Đại Diện THTNDC qua email thtndc@gmail.com

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: