VỀ “SỐ BÁO SỰ THẬT ĐẦU TIÊN” VÀ TỰ DO BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM

THTNDC: Kỷ niệm ngày 21/06, báo QĐND tuyên bố: Không thể xuyên tạc và phủ nhận quyền tự do báo chí ở Việt Nam, và “không phải cứ có báo tư nhân mới có tự do báo chí.”

Báo Tia Sáng, dù vô tình hay cố ý, đã đáp trả lại bằng một bài viết “Số báo Sự Thật đầu tiên” – tờ báo cách mạng đầu tiên của giai cấp công nhân Nga.

Tờ báo Sự thật ra đời năm 1912, vào một giai đoạn “chính trị nước Nga đang có những biến đổi lớn.” Tất nhiên Sự Thật là một tờ báo “tư nhân” chứ không phải của chính quyền. Tờ báo tuyên bố mục tiêu phổ biến sự thật và bênh vực quyền lợi của giai cấp công nhân. Tuy vậy, họ hiểu rằng họ đang nói một tiếng nói khác biệt, và không có cách nào phủ nhận sự khác biệt này: “Đặt ra mục đích như vậy, chúng tôi không có ý định che đậy những ý kiến khác nhau đang tồn tại giữa những người công nhân xã hội-dân chủ. Hơn thế nữa, chúng tôi cho rằng phong trào công nhân mạnh mẽ và đi vào cuộc sống không thể tránh được các bất đồng – chỉ có ở nghĩa trang mới có thể “thống nhất quan điểm đầy đủ”.”

Báo chí cách mạng ở Việt Nam hiện nay nghĩ gì khi giữ độc quyền chân lý, giữ độc quyền xuất bản? Họ đã quên rằng, nếu không có tự do báo chí với ý nghĩa Quyền Được Ra Báo Tư Nhân, tờ báo Sự Thật có lẽ đã không thể được ra đời hoặc lưu hành rộng rãi để tạo nên cái phong trào quốc tế vô sản mà giới báo chí cách mạng quốc doanh Việt Nam đã là một bộ phận, và bây giờ đang tiếp nối truyền thống, tuy không còn vô sản nữa!

Khi còn là thiểu số chính trị, họ ra báo, họ biểu tình, họ đình công, họ lập đảng.

Khi đã nắm chính quyền, họ cấm ra báo, họ cấm biểu tình, họ cấm đình công, họ cấm lập đảng.

Thiên đường xã hội chủ nghĩa chưa thấy, chỉ thấy vòng quay quyền lực – tha hóa lại quay vòng.

***

Số báo Sự thật đầu tiên

Trong suốt gần một thiên niên kỷ vừa qua “Sự thật” có thể coi là một tờ báo mang tính Lênin nhất (ra đời dưới sự chỉ đạo của Lênin, tuyên truyền không mệt mỏi cho chủ nghĩa Mác-Lênin, luôn tuân thủ những chỉ dẫn của Lênin về báo chí cách mạng) và có đóng góp lớn nhất về mọi mặt cho phong trào công nhân Nga cũng như giai cấp vô sản thế giới.

Nhân ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, chúng tôi xin giới thiệu nội dung của số báo “Sự thật” đầu tiên.

Truớc hết, thời điểm ra mắt báo Sự thật vào mùa Xuân năm 1912. Đây là thời gian trong năm có khí hậu tương đối thuận lợi cho việc phát hành. Tình hình chính trị ở nước Nga khi đó đang có những biến đổi lớn: chính quyền của giai cấp tư sản đang tích cực đàn áp những người công nhân, người làm thuê; mâu thuẫn giai cấp đang ngày trở nên trầm trọng hơn; phong trào công nhân đang ngày càng sôi động; trong cuộc đấu tranh giai cấp những người vô sản với hai bàn tay trắng đã và đang tiếp tục thu được những thắng lợi bước đầu; báo “Ngôi sao”- cơ quan ngôn luận có xu hướng chính trị tiên tiến xuất bản từ năm 1911 mới chỉ ra 3 số trong tuần, chưa đáp ứng được nhu cầu phổ cập tin tức trong xã hội có nhiều biến động; cuộc bầu cử vào thượng viện Nga sắp diễn ra nhưng đang bị che phủ bởi bầu không khí tuyên truyền sai sự thật của thế lực phản động; giai cấp công nhân và người dân lao động Nga cần phải được cung cấp các thông tin chính xác, rõ ràng về đời sống xã hội v.v.

Vì thế ngoài “Ngôi sao”, một tờ báo mới của giai cấp vô sản Nga đã ra đời. Đó là “Sự thật” (Правда)- là tờ báo chính trị xuất bản hằng ngày. Số “Sự thật” đầu tiên đã ra mắt bạn đọc ngày Chủ nhật, 22 tháng 4 năm 1912. Ngay dưới tên gọi “Sự thật” của tờ báo có ghi dòng chữ “Báo công nhân ra hằng ngày”.

Giá bán của “Sự thật” cũng là một điều đáng chú ý. Những người vô sản Nga khi đó đã quan tâm đến khái niệm “tính kinh tế của qui mô” trong các học thuyết kinh tế tư bản. Giá bán “Ngôi sao” (xuất bản ít hơn, 3 số/tuần) trong một tháng khi đó là 30 côpếc (xu- ND), bình quân 2,5 côpếc/số. Giá bán “Sự thật” đã giảm xuống còn 2 côpếc/số.


Ảnh chụp góc trên trang nhất của “Sự thật”

Đội ngũ những người làm báo công nhân cũng rất đặc biệt. Phụ trách biên tập (Tổng biên tập) đầu tiên của báo Sự thật là M. E. Egôrốp, và phụ trách xuất bản (thư ký toà soạn) đầu tiên của Sự thật là N. G. Poletaép. Thành phần Ban biên tập (khi đó được gọi là “các cộng tác viên thường trực”) của “Sự thật” được công bố trên trang nhất gần 80 người. Trong đó chủ yếu là các nhà chính trị, nhà văn, nhà quân sự, thành viên thượng viện Nga (Duma quốc gia), các nhà khoa học, các nhà quản lý, nổi tiếng của Nga như B. Avilốp, N. Azarốp, M. Paklanốp, N. Paturin, D. Bednưu, A. Vinagrađốp, V. Varonhin, A. Valôxnhicốp, V. Voinxki, S. Gansin, M. Gorki, L. Germanốp, X. Guxen-Orenbuốc, IU. Građốp, I. Glanhép, T. Gievich, P. Danxki, V. Ponomariép, G. Plêkhanốp, N. Poletaép, A. Predkon, V. Nhépxki, M. Medvêđép, N. Surkốp, A. Riabin,  I. Pakrôpxki, M. Zakharốp, v.v.

Trong gần 80 các cộng tác viên thường trực có tới 9 người là thành viên của Duma quốc gia (Thượng viện Nga), gồm: V. Varonhin; A. Vôilôsnhicốp; N. Egôrốp; M. Zakharốp; N. Poletaép; A. Predcoln; I. Pakrốpxki; N. Surcốp; Surcanốp.

Trong thành phần các cộng tác viên thường trực còn có 4 người là đại diện thường trú tại Anh (E. Rotstein), Bỉ (I. Popốp), Thụy Sỹ (P. Salin) và Pháp (IU. Streklốp). Họ tên của phần lớn trong số họ đến nay đang được đặt cho các thành phố, phố, trường đại học v.v. ở Nga để lưu danh.

Nội dung của số báo Sự thật đầu tiên cũng rất đặc sắc và cũng rất đa dạng. Trên trang nhất, gồm các mục quan trọng cần tuyên bố khi “chào đời” như giới thiệu đầy đủ thành phần hội đồng biên tập rất có uy tín; lời toàn soạn được viết với hành văn rất gần gũi và thân thiết với người đọc; mục đích tôn chỉ được nêu rất rõ ràng và xác đáng; bài xã luận rất thời sự và nóng hổi mang hơi thở của cuộc đấu tranh giai cấp; mục văn nghệ có đăng một bài thơ rất hay; mục đặt mua báo có những hướng dẫn mang tính khuyến mãi rất cụ thể v.v. Ngoài ra còn có cả các dịch vụ quảng cáo rao vặt.


Ảnh chụp mục “Đăng ký mua” của trên trang nhất của “Sự Thật” có ghi rõ “Trong số các cộng tác viên thường trực có tham gia:” và đăng tên của các cộng tác viên thường trực thay cho lời quảng cáo

“Sự thật” số 1, trong mục “Lời toà soạn” đã nêu rõ: “Liệu có cần phải chứng minh rằng giai cấp công nhân Nga cần có một tờ báo chính trị của mình? Không, điều đó đã được chứng minh. Vấn đề này được đưa ra và thảo luận trên “Ngôi sao” đã lôi kéo được sự ủng hộ nhiệt tình nóng bỏng nhất trong tầng lớp công nhân trên toàn nước Nga. Vì vậy chúng ta không cần phải chứng minh sự cần thiết của tờ báo công nhân, mà chỉ thực hiện những yêu cầu của vô sản Nga. “Sự thật” chính là câu trả lời cho đòi hỏi đó. Giai cấp công nhân cần biết được sự thật”.


Ảnh chụp mục quảng cáo đăng ký đặt báo “Ngôi sao” trên “Sự thật”)

Đồng thời, Lời toà soạn cũng đã nêu: “Tờ báo “Sự thật” của công nhân cần phải xứng đáng với tên gọi của mình: bằng cách đó tờ báo thực hiện sứ mệnh của mình”.
Về mục đích tôn chỉ của “Sự thật” trên số báo đầu tiên đã nêu rõ như sau:

Ai đang đọc báo Ngôi sao và biết các cộng tác viên thường trực của báo Ngôi sao cũng là cộng tác viên thường trực của báo Sự thật thì sẽ không khó hiểu mục đích ra đời của báo Sự thật..

Soi rọi con đường của phong trào công nhân Nga bằng ánh sáng của nền dân chủ xã hội quốc tế, phổ biến trong đội ngũ công nhân sự thật về bạn và thù của giai cấp công nhân, đứng ra bênh vực quyền lợi của sự nghiệp công nhân- đó chính là mục đích “Sự thật” sẽ theo đuổi.

Đặt ra mục đích như vậy, chúng tôi không có ý định che đậy những ý kiến khác nhau đang tồn tại giữa những người công nhân xã hội-dân chủ.

Hơn thế nữa, chúng tôi cho rằng phong trào công nhân mạnh mẽ và đi vào cuộc sống không thể tránh được các bất đồng- chỉ có ở nghĩa trang mới có thể “thống nhất quan điểm đầy đủ”.

Nhưng điều đó không có nghĩa rằng những nội dung bất đồng lớn hơn những nội dung đoàn kết. Còn lâu mới như vậy. Những người công nhân tiên phong dù có bất đồng thế nào chăng nữa họ cũng không thể quên rằng, tất cả mọi người, không phân biệt đảng phái, đều bị bóc lột như nhau; rằng tất cả mọi người, không phân biệt đảng phái, đều đang bị mất quyền lợi như nhau. Vì vậy “Sự thật” trước hết và quan trọng nhất sẽ kêu gọi sự đoàn kết đấu tranh giai cấp của những người vô sản, sự đoàn kết bằng bất kỳ giá nào.

Chúng ta cần không chung sống hòa bình với kẻ thù bao nhiêu thì chúng ta cần trung kiên trong mối quan hệ bạn bè bấy nhiêu. Chiến tranh cho kẻ thù của phong trào công nhân, hòa bình và công việc thân thiện cho nội bộ của phong trào- đó chính là điều “Sự thật” sẽ tuân thủ trong công việc hằng ngày của mình.

Điều đó đặc biệt cần nhấn mạnh hiện nay, khi sự kiện lenxki (sự kiện đàn áp thợ thuyền-ND) và cuộc bầu cử vào thượng viện sắp tới đang đặt ra một cách đặc biệt trước những người công nhân vấn đề cần thiết phải đoàn kết trong một tổ chức duy nhất của giai cấp ”.


Ảnh chụp mục quảng cáo đăng ký đặt báo “Ngôi sao” trên “Sự thật”)

Trong mục xã luận có tiêu đề “Trước bước ngoặt lịch sử” của “Sự thật” đã nêu rõ:

Tờ báo của chúng ta xuất hiện tại thời điểm mà có thể ví một cách đúng đắn là bước ngoặt lịch sử (ranh giới phân chia hai giai đoạn-ND) của phong trào công nhân ở Nga.

Chúng ta đã sống sáu năm gần như dưới tác động của những lời nói của Stolpin: “đừng có sợ hãi” (Stolpin là kẻ cổ vũ cho những hành động đàn áp công nhân-ND). Đã từng không có lối ra. Đã chỉ có bức tường, và những bàn tay buông xuôi trước mắt chúng ta.

Và giờ đây, trong tháng 4 năm 1912, bức tường đang bị rạn nứt. Bức tường sẽ bị phá vỡ bằng chính bàn tay gân guốc của giai cấp vô sản.

Hội đồng Nhà nước đã lùi bước trước sức phản kháng của những người thợ thuyền (người lao động làm thuê-ND). Việc thảo luận dự luật chống lại những người thợ thuyền đã bị hoãn lại đến mùa thu.

Âm mưu hãm hại những người thợ thuyền đã bị đẩy lùi. Tất nhiên sẽ có những âm mưu mới. Nhưng những người thợ thuyền đã hiểu được họ cần phải làm gì.

Sau Hội đồng Nhà nước đến sự nhân nhượng của bộ (tư pháp-ND). Bộ đã hứa sẽ điều tra đặc mệnh về các sự kiện lenxki. Bộ đang nhân nhượng những ai không tin tưởng vào sự truy xét những thủ phạm chính.

Bộ trưởng Trimasép hứa sẽ ban hành một đạo luật mới về điều kiện làm việc và nhà ở cho công nhân.

Bộ đã thừa nhận rằng cần phải nuôi công nhân không phải bằng súng đạn và nhà tù.

Sự ám hại đối với người vô sản đã bị đẩy lùi nhờ phong trào phản kháng, mít tinh và đình công của công nhân.

Stolpin khi nào đó đã kêu gọi lực lượng phản động: “đừng có sợ hãi”. Còn Macarốp hiện nay đã đe doạ (nhắc lại luận điệu của Stolpin-ND): “trước thế nào sau sẽ vậy”. Stolpin đã đúng trong 5 năm, còn Macarốp chỉ đúng có 5 ngày.

Sự phá sản của chính sách Stolpin-Macarốp đã diễn ra dưới áp lực của phong trào vô sản.

Bộ trưởng Macarốp được vinh dự ngoài mong muốn nhại bài ca tẻ nhạt của chế độ (hệ thống-ND) Stolpin.

Phong trào công nhân đã bước sang một trang mới”.


Ảnh
chụpmục “На грани”

Trong mục quảng cáo phát hành “Sự thật” đã công bố giá bán như sau:

Giá đăng ký mua 1 năm là 4 rúp 50 côpếc; mua 6 tháng- 2 rúp 25 côpếc; mua 3 tháng – 1 rúp 15 côpếc; mua 1 tháng- 40 côpếc

Đồng thời những người làm báo vô sản Nga lúc bấy giờ cũng đã rất coi trọng việc đăng các dịch vụ quảng cáo. Cũng ngay trên trang nhất, “Sự thật” đã công bố rõ giá cho việc đăng các mục quảng cáo, rao vặt trên báo như sau:

Các loại thông báo: đăng đầu bài- 80 côpếc, đăng cuối bài- 40 côpếc;

Các văn bản: 10 côpếc cho 1 dòng trong cột báo;

Tìm thuê, mua phòng ở: 10 côpếc/dòng;

Phụ trương: đăng dưới 1 năm- 10 rúp/1000 cái; trên 1 năm- 2,5 rúp/năm.

Và cuối cùng, bên dưới cùng góc phải của “Sự thật” là những vần thơ yêu nước của E. Pridvorốp.

N.T.S. (sưu tầm)

***

Không thể xuyên tạc và phủ nhận quyền tự do báo chí ở Việt Nam

Đỗ Phú Thọ, theo Quân Đội Nhân Dân

QĐND – Một quốc gia độc lập, tất cả công dân đều có quyền tự do trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Quyền tự do này đã được bảo đảm bằng Hiến pháp, pháp luật và được thực thi trong thực tiễn. Vậy mà vẫn có người không hiểu hoặc cố tình không hiểu cho rằng, ở đó không có tự do báo chí. Một quốc gia có tốc độ phát triển internet vào loại nhanh nhất thế giới, thế mà cũng có người xuyên tạc rằng “internet đã bị hạn chế ở đây”. Quốc gia nói trên chính là đất nước Việt Nam thân yêu của chúng ta.

Hiến pháp, luật cơ bản và có hiệu lực pháp lý cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí , có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật”. Để bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của mọi công dân được thực thi trong cuộc sống theo quy định của Hiến pháp, Quốc hội đã ban hành Luật Báo chí, Luật Xuất bản và Chính phủ cũng đã ban hành rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý cho báo chí Việt Nam phát triển.

Điều 2 của Luật Báo chí ghi rõ: “Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí và để báo chí phát huy đúng vai trò của mình. Báo chí, nhà báo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và được Nhà nước bảo hộ; không một tổ chức, cá nhân nào được hạn chế, cản trở báo chí, nhà báo hoạt động. Không ai được lạm dụng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân. Báo chí không bị kiểm duyệt trước khi in, phát sóng”. Điều 4 của Luật Báo chí cũng khẳng định, mọi công dân Việt Nam đều có quyền “Tiếp xúc, cung cấp thông tin cho cơ quan báo chí và nhà báo; gửi tin, bài, ảnh và các tác phẩm khác cho báo chí mà không chịu sự kiểm duyệt của tổ chức, cá nhân nào và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin”.

Như vậy, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí ở Việt Nam đã được bảo đảm bằng hệ thống pháp luật chặt chẽ, rõ ràng và minh bạch. Điều này, nhiều nước trên thế giới chưa có được.

Trong mấy năm gần đây, báo chí Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc về loại hình và số lượng cơ quan báo chí, bao gồm báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử. Đến nay, cả nước có khoảng 750 cơ quan báo chí với hàng nghìn ấn phẩm (bằng cả tiếng Việt và tiếng nước ngoài). Đó là chưa kể tới hàng nghìn trang thông tin điện tử, hàng vạn blog của cá nhân… Các cơ quan báo chí ở Việt Nam đều được pháp luật bảo hộ, đều có đầy đủ các thông tin cần thiết bảo đảm cho mọi công dân đều có thể gửi tin, bài, ảnh, tác phẩm báo chí cho tòa soạn. Khác với một số tờ báo của nước ngoài, báo chí Việt Nam một mặt thông tin đầy đủ, chính xác mọi mặt hoạt động của xã hội, một mặt là diễn đàn của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Báo chí Việt Nam là nơi để công dân Việt Nam và cả bạn bè quốc tế bày tỏ tâm tư, nguyện vọng với Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Báo chí Việt Nam còn là kênh phản biện quan trọng về những chủ trương chính sách kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước. Thực tế, thời gian qua nhiều vấn đề quan trọng của đất nước, qua sự phản biện của báo chí đã giúp cho các cơ quan của Nhà nước thay đổi chính sách, thận trọng trước khi quyết định như: Dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam, dự án thay nước Hồ Tây, dự án xây dựng khách sạn ở Công viên Thống Nhất (Hà Nội), xây dựng đường trục Thăng Long…

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của các nhà báo, Việt Nam có Hội Nhà báo Việt Nam và các tổ chức Hội Nhà báo các địa phương với hàng vạn hội viên. Hội Nhà báo Việt Nam là thành viên của Hội Nhà báo quốc tế (OIJ) và Liên đoàn Báo chí ASEAN (CAJ) trong nhiều năm qua, tham gia tích cực và đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của báo chí khu vực và thế giới.

Những người cho rằng “ở Việt Nam, internet bị hạn chế, bị ngăn cấm” có lẽ họ chưa đến Việt Nam hoặc chưa biết rằng, Việt Nam đã trở thành quốc gia hàng đầu trong khu vực về phát triển internet, với hệ thống hạ tầng ngày càng hiện đại, phát triển đến mọi vùng đất nước, với hơn 28 triệu thuê bao (chiếm 31,5% dân số). Nghị định số 55/2001/NĐ-CP, ngày 23-8-2001 của Chính phủ Việt Nam đã quy định: “Không ai được ngăn cản quyền sử dụng hợp pháp các dịch vụ internet…”. Thực tế tại Việt Nam đã khẳng định Nhà nước Việt Nam không ngăn cấm internet. Chúng ta chỉ ngăn cấm những tổ chức và cá nhân nào lợi dụng internet để phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế; gây rối loạn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục và các vi phạm pháp luật khác của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Lại có ý kiến quy chụp rằng “Phải có báo tư nhân mới là biểu hiện cụ thể của tự do báo chí”. Xin thưa lại với những tác giả của những ý kiến này rằng: Điều căn bản cốt yếu nhất của tự do báo chí là báo chí có thực sự là diễn đàn phản ánh chân thực, đầy đủ được tiếng nói của mọi người dân, trên mọi phương diện của đời sống hay không. Những tờ báo hiện nay của các cơ quan Đảng, nhà nước, đoàn thể chính trị, xã hội, tổ chức nghề nghiệp… ở Việt Nam đã phản ánh đầy đủ những ý kiến, nguyện vọng chính đáng của tất cả các tầng lớp nhân dân. Vì vậy, việc ra báo tư nhân là không cần thiết. Mặt khác, không phải cứ có báo tư nhân mới có tự do báo chí.

Báo chí Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục đồng hành cùng dân tộc Việt Nam, cùng nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Quyền tự do báo chí của người dân Việt Nam, của các nhà báo Việt Nam được pháp luật và Nhà nước bảo hộ. Đó là thực tế hiển nhiên không thể xuyên tạc và phủ nhận.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

  • Nếu chúng ta không làm thì ai sẽ làm thay cho chúng ta?

  • Nếu chúng ta không làm bây giờ thì đến khi nào?

  • Liên lạc Ban Đại Diện THTNDC qua email thtndc@gmail.com

%d bloggers like this: